Kwaliteitsborgers geschorst: wie draagt de gevolgen?

Kwaliteitsborgers geschorst: wie draagt de gevolgen?

Zonder kwaliteitsborger niet werken

Vanaf 1 januari 2024 moet iedereen die een bouwwerk wil bouwen in gevolgklasse 1 (eenvoudige bouwwerken) gebruikmaken van een kwaliteitsborger. Dat is vastgelegd in de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De kwaliteitsborger ziet erop toe dat het bouwwerk voldoet aan de eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Bij dat toezicht wordt gebruik gemaakt van een instrument. Die instrumenten zijn opgesteld door instrumentaanbieders.

Een instrumentaanbieder controleert of de kwaliteitsborger zijn instrument op de juiste wijze gebruikt. Wanneer een kwaliteitsborger zich niet aan de eisen van het instrument houdt, dan kan de instrumentaanbieder een waarschuwing geven, het gebruik van zijn instrument tijdelijk verbieden (schorsen) of intrekken. De instrumentaanbieder beoordeelt binnen de schorsingstermijn of er voldoende verbetering is om de schorsing op te heffen.

Tijdens de schorsingsperiode of na de intrekking mag een kwaliteitsborger het betreffende instrument niet gebruiken. Zonder kwaliteitsborging mag niet verder worden gewerkt. Opdrachtgever en de aannemer moeten het werk staken, ook als zij geen bericht of opdracht daarover van de gemeente hebben gekregen. Wordt er toch verder gewerkt, dan kan de gemeente de bouw stilleggen of andere maatregelen nemen.

Overeenkomst met kwaliteitsborgers ontbinden

De overeenkomst met de kwaliteitsborger is een overeenkomst van opdracht overeenkomstig art. 7:400 BW. Die overeenkomst is vergelijkbaar met die van de adviseur in de bouw, de advocaat en de arts. De Vereniging Kwaliteitsborging Nederland (VKBN) en Bouwend Nederland hebben gezamenlijk een model ‘raamovereenkomst kwaliteitsborging’ opgesteld.

In die raamovereenkomst is opgenomen dat de opdrachtgever de overeenkomst met de kwaliteitsborger mag ontbinden indien de kwaliteitsborger niet langer gerechtigd is het instrument toe te passen.

Ook zonder die uitdrukkelijke afspraak zal de opdrachtgever in de meeste gevallen de overeenkomst met de kwaliteitsborger mogen ontbinden. De kwaliteitsborger die niet mag werken, schiet tekort. Op grond van art. 6:265 lid 1 BW geeft iedere tekortkoming de wederpartij in beginsel de bevoegdheid om de overeenkomst te ontbinden, tenzij de tekortkoming - gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis - die ontbinding niet rechtvaardigt.

Aansprakelijkheid kwaliteitsborgers

Een kwaliteitsborger die geen werkzaamheden mag verrichten, schiet tekort in de nakoming van zijn verplichtingen. Een partij die toerekenbaar tekortschiet in de nakoming van haar verplichtingen, is op grond van art. 6:74 BW aansprakelijk voor de schade die daardoor ontstaat. Uitgangspunt is dus dat de kwaliteitsborger aansprakelijk is voor de vertragingsschade die hij veroorzaakt, mits die tekortkoming hem kan worden toegerekend.

De schade die hij veroorzaakt, zal met name vertragingsschade zijn. Mogelijk zal in de overeenkomst met de kwaliteitsborger een aansprakelijkheidsbeperking staan. Die aansprakelijkheidsbeperking zou betrekking kunnen hebben op de soort schade. Vertragingsschade is een soort schade die vaak wordt uitgesloten.

Dat is ook het geval bij de raamovereenkomst kwaliteitsborging. In artikel 5 lid 1 van de genoemde raamovereenkomst kwaliteitsborging zijn de artikelen 13, 14 en 15 van De Nieuwe Regeling 2011, eerste herziening juli 2013 (DNR), van toepassing verklaard.

In voornoemde artikelen van de DNR is de aansprakelijkheid van de adviseur op diverse manieren beperkt. Eén van de belangrijkste aansprakelijkheidsbeperkingen is dat de adviseur alleen aansprakelijk is voor directe schade en dus niet voor “bedrijfsschade, productieverlies, omzet- en/of winstderving, waardevermindering van producten evenmin als de kosten die met de uitvoering van het object gemoeid zouden zijn als de opdracht van de aanvang af goed zou zijn uitgevoerd”, zoals in artikel 14 lid 2 DNR staat opgenomen.

De meeste schade die partijen zullen ondervinden als gevolg van de schorsing van de kwaliteitsborger, is de schade die door vertraging ontstaat. Maar voor die schade is de kwaliteitsborger (die gebruik maakt van de raamovereenkomst) niet eenvoudig aansprakelijk te houden.

Controleer de overeenkomst om vast te stellen of – en zo ja onder welke voorwaarden – een kwaliteitsborger aansprakelijk kan worden gehouden.

Aansprakelijkheid van degene die de kwaliteitsborger inschakelde

Niet alleen degene die de kwaliteitsborger inschakelde, zal schade leiden bij een tekortschietende kwaliteitsborger en de stilgelegde bouw. Ook andere partijen die door de stillegging niet verder mogen bouwen zullen schade leiden. 

In beginsel is een partij die de kwaliteitsborger inschakelde jegens de anderen in het bouwproces aansprakelijk als de kwaliteitsborger tekortschiet. Uiteraard hangt dat ook hier weer af van hetgeen partijen met elkaar hebben afgesproken. Daartoe zijn de overeenkomst en mogelijk van daarop van toepassing zijnde algemene voorwaarden van belang.

Tips voor degene die de kwaliteitsborger inschakelde

• Vraag de gemeente welke werkzaamheden mogen worden verricht om het werk (tegen het weer) te beschermen.

• Vraag de gemeente of bepaalde werkzaamheden, bijvoorbeeld afbouwwerkzaamheden (schilderen, stucen, plaatsen sanitair) die buiten de Bbl vallen, toch mogen worden verricht.

• Beoordeel of de overeenkomst met de kwaliteitsborger ontbonden kan worden en op welke manier dat dient te geschieden.

• Zoek zo spoedig mogelijk een nieuwe kwaliteitsborger, al dan niet door de (oorspronkelijke) kwaliteitsborger daartoe te verplichten.

• Verzamel zo veel mogelijk informatie voor de nieuwe kwaliteitsborger.

• Machtig de nieuwe kwaliteitsborger om informatie op te vragen bij de instrumentaanbieder.

Tips voor de belanghebbenden die schade lijden door de schorsing

• Bevestig schriftelijk je opdrachtgever dát er geen werkzaamheden meer kunnen worden verricht, wat de oorzaak daarvan is, welke werkzaamheden dat precies zijn en tot welke (vertragings)schade dat leidt. Dit om de opdrachtgever in de gelegenheid te stellen om de vordering tot vertragingsschade te kunnen controleren. Wordt dat niet gedaan, dan bestaat de kans dat een later tegen de opdrachtgever ingestelde vordering tot schadevergoeding zal worden afgewezen.

• Maak aanspraak op bouwtijdverlenging.

Mocht u vragen hebben over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, het schorsen van kwaliteitsborgers en de gevolgen daarvan, vertragingsschade of een ander bouwrechtelijk onderwerp, neem dan contact op met Thijs van der Meeren via vandermeeren@heijltjes.nl of op 06-10039035

 

 

 

Terug naar het nieuwsoverzicht